Nhiều điểm được cho là thiếu công bằng, chưa hợp lý, khó khả thi… tại đề
xuất miễn, giảm thuế của Chính phủ đã được Ủy ban Tài chính – Ngân sách
chỉ rõ.
-
Chính phủ trình các phương án miễn, giảm thuế
Buổi họp đầu tiên của phiên họp thứ 42 vào sáng nay (13/7) Ủy
ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về đề nghị của Chính phủ về việc miễn giảm
thuế trong năm 2011.
Trước đó, nội dung này đã được Ủy ban Tài chính – Ngân sách
của Quốc hội thẩm tra, với không ít quan ngại về tính khả thi. Mặc dù, cơ quan
này tán thành với Chính phủ về việc trình Quốc hội xem xét thông qua một số giải
pháp miễn, giảm thuế để góp phần thúc đẩy sản xuất, kinh doanh phát triển, giảm
bớt khó khăn cho người lao động.
Không thể miễn toàn bộ
Theo đề xuất của Chính phủ thì sẽ miễn toàn bộ thuế thu nhập
cá nhân từ hoạt động chuyển nhượng chứng khoán của cá nhân (không thu thuế 20%
trên thu nhập hoặc 0,1% trên tổng giá trị chuyển nhượng) từ 1/8 năm nay đến hết
năm 2012.
Nhiều ý kiến trong Ủy
ban Tài chính - Ngân sách cho rằng, trường hợp thật cần thiết thì có thể giảm
thuế với một tỷ lệ nhất định mà không miễn toàn bộ vì: chuyển nhượng chứng
khoán là hoạt động kinh doanh vì lợi nhuận. Mà đã là kinh doanh thì về nguyên tắc,
khi có lợi nhuận phải nộp thuế trên lợi nhuận thu được.
“Do vậy, việc miễn toàn bộ thuế là chưa công bằng với nhiều
lĩnh vực khác”, Chủ nhiệm Phùng Quốc Hiển nhấn mạnh.
Cũng theo phân tích của cơ quan thẩm tra thì, tại thời điểm
hiện nay lợi nhuận thu được từ hoạt động kinh doanh chứng khoán tuy có giảm so
với các năm trước đây, song thuế thu nhập cá nhân đánh theo tỷ lệ % nên cơ bản
vẫn bảo đảm tính công bằng, hợp lý (lợi nhuận nhiều thì nộp thuế nhiều, lợi nhuận
ít thì nộp thuế ít, không có lợi nhuận thì không nộp).
Cũng liên quan đến hoạt động đầu tư chứng khoán, Chính phủ đề
nghị sẽ miễn thuế đối với cổ tức được chia từ đầu tư vào thị trường chứng khoán
và góp vốn mua cổ phần của doanh nghiệp nhằm khuyến khích đầu tư vốn trực tiếp
vào kinh doanh, bảo đảm bình đẳng với thu nhập từ lãi tiền gửi tiết kiệm.
Bên cạnh nhiều ý kiến đồng tình thì vẫn còn một số ý kiến
cho rằng cần cân nhắc vì không nên coi lợi nhuận thu được từ hoạt động đầu tư
chứng khoán tương tự như lãi tiền gửi tiết kiệm tại ngân hàng.
Vì đầu tư chứng khoán là hoạt động kinh doanh tài chính trực
tiếp, mức lợi nhuận dựa trên hiệu quả kinh doanh và việc biến động về lợi nhuận
là điều bình thường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Còn đối tượng gửi tiền
tiết kiệm vào ngân hàng chủ yếu là người lao động, cán bộ về hưu, những người
ít có khả năng kinh doanh trực tiếp gửi tiền tiết kiệm cũng chỉ nhằm có một
chút lợi tức và giữ được giá trị tiền gửi.
Miễn thuế thu nhập từ
tiền lương: Quá ít
Tại tờ trình, Chính phủ đề xuất thực hiện miễn thuế thu nhập
cá nhân trong 5 tháng cuối năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công và từ
kinh doanh của các cá nhân có thu nhập đến mức phải chịu thuế thu nhập cá nhân ở
bậc 1.
Không ít ý kiến tại cơ quan thẩm tra đề nghị cân nhắc việc
này vì chỉ “mang tính động viên”, sức
lan tỏa của chính sách không lớn, chưa bảo đảm tính công bằng, không giúp nhiều
cho các cá nhân vượt qua khó khăn vì mức thuế được miễn quá ít.
Với đề xuất giảm thuế cho doanh nghiệp, Ủy ban Tài chính –
Ngân sách cũng đưa ra nhiều quan ngại. Vì mục tiêu tháo gỡ khó khăn cho doanh
nghiệp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nêu tại tờ trình của Chính phủ khó
có thể đạt được.
Bởi việc hỗ trợ thuế không giải quyết được tận gốc khó khăn
của doanh nghiệp vì vấn đề lớn nhất hiện nay doanh nghiệp đang gặp phải là thiếu
vốn và khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay và mức lãi suất vay quá cao.
Mặt khác, mức thuế miễn, giảm không lớn và phần lớn các
doanh nghiệp đang khó khăn cần sự hỗ trợ lại là các doanh nghiệp không có thu
nhập và khi đã không có thu nhập chịu thuế thì doanh nghiệp không thuộc diện được
hưởng ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp theo nội dung tờ trình của Chính phủ.
Ủy ban Tài chính - Ngân sách đề nghị chỉ xem xét miễn thuế đối
với doanh nghiệp vừa và nhỏ (236.500 doanh nghiệp), không miễn đối với toàn bộ
doanh nghiệp thuộc diện gia hạn nộp thuế vì các doanh nghiệp thuộc diện phải nộp
thuế là các doanh nghiệp làm ăn có lãi, có thu nhập.
"Việc vừa giãn thuế vừa giảm thuế trên diện rộng sẽ tạo
tiền lệ không tốt trong thực hiện pháp luật. Mặt khác, nếu miễn toàn bộ cho số
doanh nghiệp này thì hụt thu lên tới 3.700 tỷ đồng", ông Hiển phân tích.
Khó khả thi
Nằm trong đề xuất giảm thuế của Chính phủ còn có các cá
nhân, hộ gia đình kinh doanh nhà trọ cho công nhân, sinh viên, học sinh thuê; hộ,
cá nhân trông giữ trẻ, cung ứng suất ăn ca cho công nhân với điều kiện cam kết
giữ ổn định mức giá cho thuê, mức giá trông, giữ trẻ và giá cung ứng suất ăn ca
như cuối năm 2010.
Tán thành về nguyên tắc việc giảm 50% mức thuế khoán thuế
giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân từ quý 3/ 2011 đến hết năm 2011 đối với
các đối tượng này, song cơ quan thẩm tra cũng đề nghị có biện pháp kiểm soát hữu
hiệu và quy định các chế tài đủ mạnh để chính sách hỗ trợ này đến được với người
lao động, học sinh, sinh viên.
Một số ý kiến tỏ ra lo ngại khi nhiều cơ sở kinh doanh dịch
vụ trên đã tăng giá từ đầu năm 2011 nên việc xem xét đủ điều kiện hay không đủ
điều kiện (giữ giá dịch vụ như cuối năm 2010) là khó khả thi.
Bên cạnh đó, việc hỗ trợ gián tiếp người gặp khó khăn thông
qua giảm thuế cho doanh nghiệp khó có thể mang lại lợi ích cho người gặp khó
khăn vì không có cơ chế kiểm soát hữu hiệu, trong khi ngân sách lại giảm thu.
Hơn nữa, hiện nay mức thu thuế khoán mang tính tương đối
và mức thu khá thấp. Việc miễn cho các đối
tượng khoán thuế là không hợp lý. Trong khi đó, nếu thực hiện giảm 50% thuế
khoán sẽ hụt thu 900 tỷ đồng.
Chủ nhiệm Phùng Quốc Hiển nhấn mạnh, việc miễn, giảm thuế tại
thời điểm hiện nay cho một số đối tượng sẽ khó bảo đảm tính khả thi, thiếu chặt
chẽ trong quản lý, dễ phát sinh tiêu cực và gây nhiều vướng mắc trong triển
khai thực hiện.
Và việc miễn, giảm với số lượng như dự kiến chỉ bằng 1/10 số
miễn, giảm, giãn của năm 2009; số tiền giãn thuế chỉ bằng 1/3 so với số giãn
năm 2009 nên sức lan tỏa của chính sách không cao nhưng lại ảnh hưởng không nhỏ
đến cân đối ngân sách Nhà nước.
“Trong bối cảnh khai thác nguồn thu đang gặp nhiều khó khăn
như hiện nay thì việc hụt thu lớn là điều đáng lo ngại và cần được cân nhắc, nhất
là khi Chính phủ chưa có phương án bù đắp cụ thể” báo cáo thẩm tra nêu rõ.
Theo Nguyên Thảo
VnEconomy