Giữa
lúc tình thế nan giải, Châu xung phong giúp bằng cách quấn vải vào
người, mang ra chợ cho cô bán. Sự liều lĩnh và láu lỉnh của cậu bé đã
giúp gia đình nhà người cô qua được đận khó khăn. Nhưng điều được lớn
hơn cả với Châu khi ấy, có lẽ chính là những chuyến đi.
Những
chuyến đi Bắc - Nam với một câu bé còn tuổi thiếu niên thực sự là
những chuyến đi “khám phá thế giới” và mở mang đầu óc. Nó giúp cho cậu
bé cứng cáp và vững vàng hơn trong những bước đường trưởng thành sau
này.
Khi
tôi kể điều này với những đứa cháu của mình, chúng đã thực sự kinh
ngạc. Bởi trong số ấy, có những cô cậu đã 12, 13 nhưng chưa một lần dám
ra bến xe tự mua vé về quê. Chúng chỉ dám đi khi có bố mẹ làm bảo mẫu
kèm bên. Chúng chưa thể làm việc đơn giản hơn là ra chợ mua rau, mua
thức ăn cho một bữa cơm gia đình.
Cuộc
sống của chúng là sáng bố mẹ đưa tới trường, phát cho tiền ăn trưa,
chiều học thêm tại nhà cô giáo rồi tối bố mẹ đón về. Lịch trình sắp sẵn
ấy khiến chúng trở thành những cỗ máy thụ động và ì ạch. Góp phần hình
thành sự thụ động ấy của đám trẻ, có lỗi của chính người lớn.
Ở
trường hợp của Lê Hải Châu: hoặc anh có sự may mắn là cha mẹ khuyến
khích sự “dấn thân” của anh; hoặc chính anh đã chủ động thiết lập một
cuộc sống cho riêng mình, thoát ra ngoài sự sắp đặt của cha mẹ.
Cái
cây chỉ thực sự khoẻ mạnh khi nó được tắm mình trong nắng gió, chứ
không phải núp vào những bóng râm, và né gió lớn. “Cái cây” Lê Hải Châu
đã sớm bước ra đời, sẵn sàng đương đầu với những rủi ro, để tự mình học
cách đứng lên. Chính tính cách ấy hình thành nên “văn hoá kinh doanh”
của Lê Hải Châu nói riêng và sau này là Tập đoàn Chu Việt mà anh làm
Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc.
Sẽ
là thiếu sót nếu “bước đường dấn thân” của anh không kể đến những năm
tháng làm nhiệm vụ tại Trường Sa. Đó có thể gọi là một câu chuyện hi
hữu và cảm động. Vì khi đó anh mới 15 tuổi, chưa đủ tuổi nhập ngũ. Ở
tuổi ấy, bạn bè của anh nô nức chọn trường đại học, mơ ước một công
việc ở Sở nọ Viện kia… thì Châu lại muốn đi bộ đội.
Cha
anh cũng là một người lính. Việc một người con nối nghiệp cha cũng
không phải là điều lạ. Cha anh hoàn toàn ủng hộ điều ấy. Và ông lấy làm
mừng vì người con mới 15 tuổi đã muốn góp phần nhỏ bé của mình vào công
cuộc bảo vệ đất nước. Tuy nhiên ông chỉ biết đến điều này, khi Châu đã
thực sự đứng vào trong hàng ngũ của người người chiến sĩ.
Để
được nhập ngũ, Lê Hải Châu trốn ra Phú Khánh (nay là tỉnh Khánh Hòa ),
khai báo mất giấy tờ và xin được nhập ngũ. Anh biết nếu làm đơn xin
nhập ngũ ở gần nhà, nguy cơ bị phát giác ra tuổi thật là rất cao. Như
vậy anh không có cơ hội thực hiện mơ ước của mình. Vậy là kế hoạch di
chuyển địa bàn được Châu âm thầm tiến hành.
Nhìn
khuôn mặt già trước tuổi và đen sạm của Châu, những cán bộ làm công
tác tuyển tân binh năm ấy không ai nghĩ Châu mới chỉ 15 tuổi. Họ trân
trọng những thanh niên nhiệt huyết. Và họ đã đón nhận Châu.
Nhập
ngũ, Lê Hải Châu được làm quen với một cuộc sống hoàn toàn mới: nề
nếp, chỉnh chu, chấp hành nghiêm kỉ luật. Đó là một môi trường tốt cho
anh rèn luyện và hoàn thiện bản thân. Ít lâu sau thời gian huấn luyện,
anh được đơn vị điều ra đảo Phan Vinh, thuộc Quần đảo Trường Sa để làm
nhiệm vụ.
Kể
về những năm tháng khó quên ấy, Lê Hải Châu luôn rất tự hào. Cuộc đời
chiến sĩ nơi đảo xa, chỉ có trời và nước, điều kiện sinh hoạt thiếu
thốn trăm bề càng giúp anh hiểu hơn giá trị của cuộc sống và trách
nhiệm của một công dân với Tổ quốc. Những ngày tháng gian lao ấy, nghĩa
tình đồng đội đã tiếp theo sức mạnh cho anh, khiến anh vợi bớt nỗi nhớ
đất liền. Chỉ mấy năm thôi nhưng anh đã đạt được rất nhiều thành tích
không ngờ : 2 Bằng khen, 3 Giấy khen, và huy hiệu chiến sĩ thi đua 3
năm liền, Huy hiệu chiến sĩ vẻ vang...
Và
sau này, dù đã ra quân, theo đuổi nghiệp kinh doanh, nhưng cho đến nay
anh vẫn luôn xác định mình là một người lính. Những gì có thể giúp
được cho anh em bộ đội, anh đều sẵn lòng. Không chỉ với tư cách một
doanh nhân thành đạt, mà với tư cách một người đồng đội. Chính vì thế
trong những năm qua anh luôn ưu tiên tài trợ cho các hoạt động, phong
trào của cựu chiến binh cả nước, cũng chính từ đó anh thường xuyên nhận
được Bằng khen của Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam và Hội Cựu
chiến binh của các tỉnh thành trên cả nước.
Đứng lên từ những thất bại
Sinh
năm 1969, tuổi Kỷ Dậu, nên khá lận đận. Dấn thân vào con đường kinh
doanh khi tuổi mới đôi mươi, không kinh nghiệm, không qua trường lớp,
anh xác định mình vừa làm vừa học. Anh tâm sự: Con người không sợ thất
bại, chỉ sợ không có quyết tâm, không kiên trì. Vậy là vừa tự mày mò,
vừa làm, Lê Hải Châu phát minh ra máy làm kem que, pháo nhựa dùng trong
lễ cưới, gạch không nung từ cát biển…
Không
ít lần việc sản xuất đổ bể, nợ nần không trả được, công ty bị phá sản;
đơn thư nặc danh, vu cáo anh gửi đi khắp nơi. Và nỗi đau lớn nhất
chính là người bạn đời - người đồng cam cộng khổ với anh bấy lâu - đã
lặng lẽ xách vali ra đi…
Những
nỗi đau dồn dập kéo đến với anh. Người khác rơi vào tình cảnh ê chề
ấy, có lẽ là buông tay cho số phận. Nhưng không một lời oán thán, không
một lời đổ tại cho sự may rủi, anh lại kiên cường đứng lên, làm lại từ
con số 0. Mặc những nghi kị dèm pha, mặc những khó khăn đang giăng
lưới phía trước, Lê Hải Châu luôn vững tin rằng: chính mình sẽ tạo ra
số phận của mình.
“Thương
trường là chiến trường” - anh thấm điều ấy từ chính những vấp váp,
trải nghiệm đau thương của bản thân. Phẩm chất của người lính khi
chuyển sang mặt trận mới đã giúp anh vượt qua thử thách.
Công
ty Chu Việt (tên đầy đủ là Công ty cổ phần Tài chính Đầu tư Xây dựng
Chu Việt) có thể coi là một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời của Lê
Hải Châu. Với vai trò Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc, Lê
Hải Châu quyết tâm điều hành Công ty “một mình một ngựa” lao vào mặt
trận tiêu dùng mới, đó là lần đầu tiên trên thị trường Việt Nam xuất
hiện các sản phẩm từ ngựa, bao gồm thịt ngựa, xúc xích ngựa, giò ngựa...
Vị tổng giám đốc “mì gói”
Không
nhâm nhi café sáng và dùng điểm tâm trong các nhà hàng máy lạnh, vị
Chủ tịch của tập đoàn Chu Việt có thói quen dùng… mì gói ngay tại văn
phòng, giữa ngổn ngang giấy tờ và chuông điện thoại đổ réo rắt.
“Mỗi ngày tôi chỉ ngủ được chừng 3 tiếng.”
“Tại vì khó ngủ?”
“Không, tại vì không có thời gian để ngủ”.
Xoay
trần từ sáng sớm đến tối mịt, điện thoại luôn ở tình trạng quá tải các
cuộc gọi, không ít bạn bè thắc mắc: sức lực nào khiến Lê Hải Châu có
thể bền bỉ được đến thế? Vừa nghiên cứu để cho ra các sản phẩm mới; vừa
đi thăm dò, phát triển thị trường, Tổng giám đốc Lê Hải Châu có lẽ hợp
với câu hát rằng “đời người là những chuyến đi”.
Đầu
tháng 6 vừa qua, khi không khí World Cup làm nóng cả hành tinh, thì Lê
Hải Châu lại dẫn quân sang Pháp, Đức, Bỉ, Hà Lan, Italia... Điểm trọng
tâm của hành trình lần này là Trung tâm Hội chợ Paris Expo. Trong
những hành trình sang xứ người anh luôn tận dụng thời gian để đi chợ,
dạo trung tâm mua sắm, nghiên cứu sản vật địa phương, thói quen ăn uống
tiêu dùng của dân bản địa, nhãn mác hàng hóa thực phẩm, dược phẩm, tên
và địa chỉ các công ty thực phẩm có danh tiếng, thu mua hàng mẫu.
Sau
đó anh sẽ thân chinh đi thăm các cơ sở sản xuất những mặt hàng mà anh
thấy có thể có cơ hội làm ăn, chẳng hạn như nhập sản phẩm đó về phân
phối tại quê nhà hay mua công nghệ, nhập thiết bị của họ về sản xuất tại
Việt Nam. Nhưng điều chủ yếu nhất mà Tổng giám đốc Lê Hải Châu muốn
hướng tới, đó đưa thương hiệu Việt, mà cụ thể là những sản phẩm dinh
dưỡng đặc biệt và thực phẩm chức năng do Chu Việt sản xuất ra giới thiệu
và phân phối tại nước ngoài...
Cách
kinh doanh của Lê Hải Châu cũng lạ. Anh luôn muốn các khách hàng dùng
thử sản phẩm trước khi quyết định mua. Khách dùng thử thấy tốt, đòi…
thử nữa. Một lời cảm ơn đôi khi cũng không có. Nhưng anh không giận,
chỉ buồn.
Có
khách hàng chê bao bì của sản phẩm chưa đẹp, anh phân trần: tại muốn
hạ giá thành sản phẩm tới mức thấp nhất, giúp nhiều người có điều kiện
mua được sản phẩm của Chu Việt, chứ không muốn biến sản phẩm công ty
thành thứ hàng mã sặc sỡ chỉ để biếu tặng cho sang.
Có
người trách: sao không đưa hàng của công ty vào hệ thống siêu thị? Anh
phân trần: Đã định đưa, nhưng thấy việc đảm bảo các điều kiện kĩ thuật
như kho bãi, đảm bảo điều kiện cấp đông cho sản phẩm không đạt nên
không thể đưa vào được. Khách hàng sử dụng sản phẩm không đảm bảo đúng
quy cách có thể ảnh hưởng đến sức khoẻ, điều ấy trái với nguyên tắc
kinh doanh của công ty.
Vậy là tự anh khước từ cơ hội thu lợi nhuận bạc tỷ, để bảo vệ người tiêu dùng. Đó là phong cách của Lê Hải Châu.
Chia
tay Lê Hải Châu ra về tôi thật tâm đắc với một câu mà Lê Hải Châu nói:
“Khi mình sinh ra đời mình KHÓC còn mọi người CƯỜI. Mình sống sao để
mai này có mất đi mình CƯỜI còn mọi người khóc tiếc thương. Chính vì
thế mình còn sống chớ đem đến những nỗi buồn giận mà hãy đem đến cho
tất cả mọi người niềm vui và hạnh phúc”...
Ông Châu (bên trái) với Giáo sư tại nhà thuốc Đồng Nhân Đường tại Trung Quốc
Nguồn "Dân trí"