Sau hai năm triển
khai cuộc vận động "Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt", sản phẩm nội đã
chiếm 80% thị phần trong các siêu thị và trung tâm mua sắm lớn. Song,
tại các chợ lẻ, con số này vẫn còn khá khiêm tốn.
Tham
dự tọa đàm "Để người Việt gần hơn với hàng Việt" sáng 29/6, các chuyên
gia đều nhận định, sản phẩm trong nước đã chiếm tỷ lệ lớn, từ 80% đến
95%, trên kệ hàng của hệ thống các siêu thị và trung tâm thương mại.
Ông
Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hội siêu thị Hà Nội cung cấp, tại các trung tâm
thương mại, siêu thị, hàng Việt chiếm lĩnh từ 80 - 90%. Con số này tăng
nhanh so với vài năm trước đó. Hàng loạt các thương hiệu đã nhận được sự
tín nhiệm của người tiêu dùng Việt Nam như: May 10, Việt Tiến, Lụa Thái
Tuấn, Bóng đèn phích nước Rạng Đông, màn Tuyn 10 - 10...
 |
| Nhiều chuyên gia nhận định hàng Việt đã chiếm 80% hàng hóa trong các siêu thị và trung tâm thương mại. Ảnh: Hoàng Hà |
Kết
quả điều tra đầu năm 2011 của Viện Nghiên cứu dư luận xã hội, Ban Tuyên
giáo Trung ương cho thấy, 59% người tiêu dùng "tự xác định khi mua hàng
hóa sẽ ưu tiên dùng hàng Việt Nam"; 38% người tiêu dùng "khuyên người
thân trong gia đình, bạn bè, người quen biết nên mua hàng Việt Nam", 36%
người tiêu dùng cho rằng "trước đây có thói quen mua hàng có nguồn gốc
xuất xứ ở nước ngoài nay đã dừng mua hoặc mua ít hơn để thay bằng mua
hàng Việt Nam".
Tuy nhiên, theo các chuyên gia,
con số trên chưa thể hiện được thành công của cuộc vận động. Bởi thực
tế, hệ thống các siêu thị và trung tâm thương mại mới chỉ chiếm tới 18%
thị phần bán lẻ hàng tiêu dùng. "Ở các mô hình bán hàng truyền thống như
chợ, cửa hàng bán lẻ, hàng rong chiếm khoảng 80% thị phần còn lại thì
hàng Việt lại chưa tiếp cận được nhiều", ông Vũ Vinh Phú nhận định.
Đồng
quan điểm như vậy, Tiến sĩ Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch Hiệp hội các nhà
bán lẻ Việt Nam cung cấp, theo thống kê, hiện nay vẫn còn tới 80% thị
trường nông thôn rộng lớn chưa được khai thác. Theo bà, đây là bài toán
khó, đòi hỏi thành viên của Hiệp hội tìm hiểu sâu và nắm đúng nhu cầu
mua sắm của người dân nông thôn.
Nhiều nguyên
nhân được giới chuyên gia chỉ ra cho vấn đề này. Ông Đỗ Gia Phan, Ủy
viên thường vụ Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam lý
giải, về mẫu mã, hàng Việt còn khá nghèo nàn. Một bộ phận người tiêu
dùng có thu nhập cao hoặc muốn khẳng định đẳng cấp đã không ngần ngại
chay theo hàng ngoại. Một số người lại do thiếu thông tin hoặc hạn hẹp
kinh tế nên chỉ sử dụng hàng lậu, giá rẻ, kém chất lượng.
Theo
ông, việc sử dụng sữa ngoại là một điển hình. "Nhiều phương tiện thông
tin đại chúng đã quảng cáo quá đáng cho sữa ngoại với những thành phần
mà nhiều người tưởng là do các hãng sữa thêm vào, và chỉ có sữa ngoại
mới có, nên nhiều người không tiếc tiền, chi ra gấp ba bốn lần để mua
sữa ngoại cho con. Trong khi thực ra, đó là những chất vốn có trong sữa,
kể cả sữa nội cũng có", ông Phan nói.
Chủ tịch
Hội Siêu thị Hà Nội, ông Vũ Vinh Phú lại nhấn mạnh, do cơ chế không rõ
ràng nên gây thiệt hại cho những doanh nghiệp làm ăn chân chính. Ông cho
rằng hiện nay đã xuất hiện nhóm lợi ích thao túng thị trường, khiến
hàng lậu dễ dàng xâm nhập, mà hàng Việt lại khó tiêu thụ.
"Tháng
4 và 5 vừa rồi, một cân đường nhập tại nơi sản xuất chỉ có
16.000-17.000 đồng. Vậy mà ra thị trường, giá đã lên tới 25.000-26.000
đồng. Như vậy, người tiêu dùng bị móc túi gần 10.000 đồng, đắt đỏ nên
hàng hóa trong nước khó bán. Hàng Trung Quốc rẻ, mẫu mã đa dạng lại dễ
được ưu dùng", ông Phú đưa ví dụ.
Tuy nhiên,
nguyên nhân cốt lõi được xác định là từ phía các công ty trực tiếp sản
xuất hàng hóa trong nước. "90% các doanh nghiệp sản xuất Việt Nam là vừa
và nhỏ. Do vậy, mặc dù có nhu cầu đầu tư chiều sâu, mở rộng sản xuẩt
song vốn ít nên gặp rất nhiều khó khăn", một chuyên gia nhận định.
Điều
này được bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất
lượng cao minh chứng bằng những con số cụ thể. Bà cung cấp, trong
580.000 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh trên cả nước thì có tới 40% đơn
vị đang phải loay hoay ứng biến với thị trường. Chia sẻ về khó khăn của
các doanh nghiệp, bà Hạnh cho hay, họ phải đóng máy, đi gia công ở Trung
Quốc, bán công ty, chuyển sang hình thức kinh doanh khác hoặc tạm thời
cho công nhân nghỉ.
"Chúng ta cứ nói phát triển
thị trường nhưng chỉ bàn đến cái ngọn mà không quan tâm đến cái gốc là
"sức khỏe" của các doanh nghiệp sản xuất hàng hóa, chưa hành động thực
sự để trợ giúp cho họ", bà nói.
Ông Đỗ Gia Phan
cho rằng Nhà nước cần đầu tư cho hệ thống giao thông, trợ giá cho khâu
vận chuyển, xây dựng hạ tầng cơ sở ở nông thôn như hệ thống chợ, trung
tâm mua bán...
"Tiếp tục triển khai, khuyến
khích dùng hàng Việt đến từng huyện, xã; hỗ trợ doanh nghiệp một cách
thực sự và tăng cường thông tin về sản phẩm để người tiêu dùng nhận diện
được đâu là hàng Việt, đâu là hàng độc hại" là giải pháp mà bà Vũ Kim
Hạnh đưa ra.
Xuân Ngọc